Co grozi za potrącenie pieszego? Bez wątpienia żaden kierowca nie chciałby mierzyć się z sytuacją, w której doszłoby do potrącenia przez niego pieszego (np. na przejściu dla pieszych). Niestety w Polsce wypadki takie nie należą do rzadkości. Warto więc zapoznać się z kwestiami odnoszącymi się do konsekwencji przewidzianych za takie zdarzenia.
Co grozi za potrącenie pieszego?
Konsekwencje prawne będą oczywiście zależne od tego, jakiego czynu dopuści się kierowca. Do przestępstwa spowodowania wypadku drogowego polegającego na potrąceniu pieszego można odnieść przepis art. 177 § 1 Kodeksu karnego w brzmieniu:
„Kto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art.157 §1, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3”.
Chcąc dobrze odpowiedzieć na pytanie co grozi za potrącenie pieszego? musimy omówić zakres obrażeń. Obrażenia ciała odnoszące się do art. 157 § 1 to tzw. średni uszczerbek na zdrowiu, czyli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający dłużej niż 7 dni (np. złamanie nogi). Jak można wywnioskować z powyższego przepisu – wypadek drogowy (polegający np. na potrąceniu pieszego) spowodowany jest zawsze nieumyślnie – nawet wówczas, gdy kierujący umyślnie naruszy zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym (np. przekroczy dozwoloną prędkość). Popełniając jakiekolwiek przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, należy liczyć się z tym, iż sąd orzeknie środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów (w niektórych przypadkach sąd może, a w niektórych musi orzec taki zakaz).
Potrącenie pieszego ze skutkiem śmiertelnym
A co grozi nam w przypadku, gdy wskutek takiego zdarzenia pieszy dozna ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub – co gorsza – poniesie śmierć? Kwestie te reguluje art. 177 § 2 k.k. Za spowodowanie takiego wypadku przewidziana jest kara pozbawienia wolności w wymiarze od 6 miesięcy do 8 lat. Jak jednak należy rozumieć pojęcie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu? Odnosi się do tego art. 156 k.k. W myśl tego przepisu ciężki uszczerbek na zdrowiu polega np. na pozbawieniu człowieka wzroku, słuchu, zdolności płodzenia czy mowy. Jako ciężki uszczerbek na zdrowiu zostanie również zakwalifikowane spowodowanie u pieszego: np.: innego ciężkiego kalectwa; takiej choroby, która będzie realnie zagrażała życiu; ciężkiej nieuleczalnej choroby; znacznej trwałej lub całkowitej niezdolności do pracy w zawodzie; zniekształcenia lub trwałego istotnego zeszpecenia jego ciała. Najwyższy możliwy wymiar kary może spotkać kierowcę, który np. znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego potrącił pieszego, wskutek czego ów pieszy poniósł śmierć. Wówczas może dojść do zaostrzenia ustawowego wymiaru kary (art. 178 § 1a k.k.: przy ciężkim uszczerbku na zdrowiu pieszego od 3 do 16 lat, a przy jego śmierci od 5 do 20 lat pozbawienia wolności). Ponadto, w takim przypadku sąd musi orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio (może nie dojść do tego, tylko wówczas, gdy zajdzie wyjątkowy wypadek – taki, który można uzasadnić szczególnymi okolicznościami).
Mandat za potrącenie pieszego na pasach: kiedy mandat, a kiedy sąd
O tym, czy sprawa skończy się mandatem, decydują przede wszystkim obrażenia pieszego. Jeżeli naruszenie czynności narządu ciała albo rozstrój zdrowia trwa dłużej niż 7 dni, jest to przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. i mandatu nie będzie: postępowanie prowadzi prokuratura, a o karze rozstrzyga sąd.
Gdy obrażenia trwają nie dłużej niż 7 dni albo pieszy nie odniósł obrażeń, zdarzenie pozostaje wykroczeniem. Przy potrąceniu na przejściu w grę wchodzą zwykle dwa przepisy Kodeksu wykroczeń:
- art. 86b § 1 pkt 1: nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przez kierującego pojazdem mechanicznym, grzywna nie niższa niż 1500 zł;
- art. 86 § 1a: spowodowanie zagrożenia w ruchu, którego następstwem jest naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia innej osoby, również grzywna nie niższa niż 1500 zł.
Kierowcy, który w ciągu dwóch lat od prawomocnego ukarania popełni to samo wykroczenie, wymierza się grzywnę nie niższą niż dwukrotność dolnej granicy, czyli co najmniej 3000 zł (art. 38 § 2 k.w.).
Mandat nie jest jedyną drogą. Jeżeli w sprawie należałoby orzec środek karny, na przykład zakaz prowadzenia pojazdów, który przy wykroczeniu z art. 86b § 1 k.w. sąd może orzec (art. 86b § 3 k.w.), mandatu się nie nakłada (art. 96 § 2 k.p.w.) i policja kieruje do sądu wniosek o ukaranie. Tak samo dzieje się, gdy kierowca odmówi przyjęcia mandatu. Przyjęcie mandatu kończy sprawę bez rozprawy, dlatego warto wcześniej upewnić się co do przebiegu zdarzenia i stanu zdrowia pieszego: obrażenia ocenione na miejscu jako lekkie potrafią później okazać się poważniejsze. O tym, kiedy kierowca odpowiada za wypadek, a kiedy pieszy jedynie się do niego przyczynił, piszemy w tekście spowodowanie a przyczynienie się do wypadku.
Etapy postępowania sądowego
Przestępstwo polegające na potrąceniu pieszego, należy zaliczyć do kategorii czynów, za które konsekwencje mogą okazać się niezwykle dotkliwe. Warto jest więc od razu pomyśleć o skontaktowaniu się z adwokatem. Nasz zespół adwokatów oferuje pomoc na każdym etapie postępowania sądowego. Do każdej sprawy podchodzimy indywidualnie i skupiamy się na takich okolicznościach, które przyczynią się do tego, by ustalenie stanu faktycznego przez sąd było jak najbardziej rzetelne. Jeżeli zostaną spełnione ustawowe przesłanki, istnieje szansa, iż sąd warunkowo umorzy postępowanie karne lub odstąpi od wymierzenia kary – warto jest więc poznać owe warunki – nieoceniona w tym zakresie może okazać się pomoc profesjonalistów.