Kara zależy od kwalifikacji czynu
Najpierw trzeba ustalić, czy sprawa dotyczy wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., czy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. To nie jest różnica nazewnicza. Od kwalifikacji zależą możliwe sankcje, tryb postępowania i skutki skazania.
Wykroczenie: „po użyciu” środka podobnie działającego do alkoholu
Za prowadzenie pojazdu mechanicznego w tym stanie grozi areszt albo grzywna nie niższa niż 2 500 zł. W tej kategorii wykroczeń maksymalna grzywna wynosi 30 000 zł. Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów; okres zakazu wynosi od 6 miesięcy do 3 lat. Kodeks wykroczeń, art. 24, 29 i 87
Przestępstwo: „pod wpływem” środka odurzającego
Art. 178a § 1 k.k. przewiduje karę pozbawienia wolności do 3 lat. Przy skazaniu sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów na okres nie krótszy niż 3 lata oraz świadczenie pieniężne co najmniej 5 000 zł, do 60 000 zł. Kodeks karny, art. 178a, 42 i 43a
To nie oznacza, że w każdej sprawie zapada kara bezwzględnego pozbawienia wolności. Rodzaj reakcji karnej wynika z przepisów i indywidualnych okoliczności, w tym stopnia zagrożenia, zachowania na drodze, wcześniejszej karalności oraz postawy po zdarzeniu.
Recydywa i jazda w czasie zakazu
Jeżeli sprawca był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo popełnia czyn w czasie obowiązywania zakazu orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo, art. 178a § 4 k.k. przewiduje karę od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. W tej sytuacji sąd co do zasady orzeka dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne co najmniej 10 000 zł. Kodeks karny, art. 42 § 3 i art. 43a § 3
Czy za jazdę po narkotykach grozi przepadek samochodu?
Przepadek pojazdu jest regulowany odrębnie i nie jest automatyczną konsekwencją każdego czynu z art. 178a § 1 k.k. W sprawie dotyczącej wyłącznie środka odurzającego trzeba zawsze sprawdzić dokładną podstawę prawną, opis czynu i aktualne brzmienie przepisów. Nie należy przenosić mechanicznie zasad dotyczących niektórych przypadków jazdy po alkoholu na każdą sprawę narkotykową.
Najważniejsze wnioski
Największym błędem jest korzystanie z nieaktualnych tabel sankcji. W wielu starszych artykułach nadal pojawiają się wcześniejsze widełki grzywny lub kara do 2 lat za podstawowy typ przestępstwa. Przed publikacją i przed podjęciem decyzji procesowej trzeba sprawdzić bieżące brzmienie ustawy.
