Czy obecność THC we krwi wystarczy do skazania?

Nie można odpowiedzieć na to pytanie samym wynikiem „THC wykryto”. Dla odpowiedzialności za prowadzenie pojazdu po narkotykach istotne jest ustalenie stanu prawnie relewantnego w czasie jazdy. W sprawie trzeba zatem zbadać nie tylko obecność związku chemicznego, lecz także rodzaj oznaczonej substancji, jej stężenie, czas pobrania krwi, informacje o przyjęciu i zachowaniu kierowcy oraz wnioski opinii toksykologicznej.

W Polsce ustawa nie zawiera tabeli ustawowych progów THC, która sama przesądzałaby o wykroczeniu lub przestępstwie. Progi stosowane w praktyce toksykologicznej mogą być elementem opinii, ale mają wyłącznie charakter pomocniczy. wyrok SN, III KK 151/23

Dlaczego w sprawach THC liczy się czas?

THC i jego metabolity mogą być wykrywalne przez różny czas, zależnie od częstotliwości używania, dawki, sposobu przyjęcia i cech organizmu. Z punktu widzenia prawa karnego nie wolno uprościć tego do zasady: „wynik dodatni = kierowca był pod wpływem podczas jazdy”. Z drugiej strony dłuższy czas od przyjęcia też nie jest automatycznym zwolnieniem z odpowiedzialności.

W praktyce konieczne jest odtworzenie chronologii. Znaczenie mogą mieć: deklarowana godzina użycia, ostatnia chwila prowadzenia, czas kontroli, czas pobrania krwi i analiza trendu stężenia. Tych kwestii nie rozwiązuje się własnym internetowym kalkulatorem.

THC aktywne i metabolity

W dokumentacji należy sprawdzić, co dokładnie zostało oznaczone przez laboratorium. W sprawach narkotykowych nie wystarczy ogólne słowo „marihuana”. Istotne jest, czy badanie wykazało substancję aktywną, metabolit, czy oba rodzaje związków; w jakim materiale wykonano oznaczenie; jakie były jednostki i metoda badania.

Sąd Najwyższy zwracał uwagę, że nie można bez dalszej analizy traktować obecności nieaktywnego metabolitu jako równoznacznej ze stanem „pod wpływem”. wyrok SN, II KK 186/15

Jakie pytania warto zadać przy analizie opinii?

  • Czy opinia odnosi się do stanu w chwili prowadzenia, a nie tylko w chwili pobrania krwi?
  • Czy wyjaśnia znaczenie wykrytych substancji i ich metabolitów?
  • Czy opiera się na danych z akt dotyczących zachowania, czasu i sposobu prowadzenia?
  • Czy podaje ograniczenia wnioskowania z jednego wyniku?
  • Czy rozróżnia pomocnicze wartości progowe od normy prawnej?

Pytania te nie są gotową receptą na podważenie opinii. Mają pomóc sprawdzić, czy dowód jest pełny, zrozumiały i odnosi się do właściwego momentu.

Najważniejsze wnioski

Samo ujawnienie THC we krwi nie zastępuje ustalenia, czy kierowca podczas jazdy był „pod wpływem” środka odurzającego albo „po użyciu” środka podobnie działającego do alkoholu. W sprawach THC największe znaczenie ma jakość opinii i pełna chronologia zdarzeń.