Tak — jedna kontrola może prowadzić do dwóch odrębnych spraw

Jeżeli kierowca zostanie zatrzymany po użyciu lub pod wpływem substancji, a policja ujawni przy nim albo w pojeździe środki odurzające lub substancje psychotropowe, mogą pojawić się dwa niezależne wątki:

  • prowadzenie pojazdu po narkotykach — jako wykroczenie albo przestępstwo, zależnie od ustalonego stanu kierowcy;
  • posiadanie narkotyków — przestępstwo z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Jeden zarzut nie „wchłania” automatycznie drugiego. To, że substancja była przeznaczona do własnego użycia albo że wynik badania kierowcy jest dodatni, nie usuwa samo przez się odpowiedzialności za posiadanie. Z drugiej strony ujawnienie substancji nie dowodzi jeszcze automatycznie, że kierowca prowadził pod jej wpływem.

Co musi zostać ustalone osobno?

W sprawie o jazdę analizuje się stan kierowcy w czasie prowadzenia: badania, opinię toksykologiczną, czas i zachowanie. W sprawie o posiadanie bada się natomiast między innymi, czy zabezpieczona rzecz była środkiem odurzającym lub substancją psychotropową, kto nią faktycznie władał, gdzie została ujawniona i w jakiej ilości.

Sam fakt, że substancja leżała w samochodzie, nie zawsze wystarcza do prostego przypisania jej konkretnej osobie. Wymaga to jednak analizy okoliczności, a nie tworzenia wersji pod sprawę: kto korzystał z pojazdu, gdzie przedmiot znaleziono, czy był dostępny dla innych osób, jakie dokumenty i zeznania istnieją.

Dlaczego nie warto mieszać strategii obu zarzutów?

Wyjaśnienia dotyczące sposobu wejścia w posiadanie substancji mogą mieć znaczenie dla zarzutu z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a opis czasu przyjęcia substancji może być istotny dla zarzutu dotyczącego jazdy. Przed złożeniem wyjaśnień warto więc zobaczyć, jaki jest status procesowy danej osoby i jakie dowody już zebrano.

Osoba zatrzymana ma prawo do kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym, a także do odmowy złożenia oświadczenia; powinna otrzymać pouczenie i odpis protokołu zatrzymania. Kodeks postępowania karnego, art. 244–246

Jakie konsekwencje są typowe dla każdego wątku?

Jazda po narkotykach dotyczy przede wszystkim odpowiedzialności za bezpieczeństwo w komunikacji i ryzyka zakazu prowadzenia pojazdów. Posiadanie dotyczy samego bezprawnego posiadania substancji i może prowadzić do kary, przepadku zabezpieczonych środków oraz — w przypadkach wskazanych w ustawie — świadczenia pieniężnego.

W przypadku skazania za posiadanie z art. 62 ust. 1 albo 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii sąd orzeka świadczenie pieniężne co najmniej 1 000 zł, do 60 000 zł. Nie oznacza to, że taka kwota występuje w każdej sprawie o „małą ilość”: znaczenie ma kwalifikacja i konkretne rozstrzygnięcie. ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 62 i art. 70

Najważniejsze wnioski

  • Jazda po narkotykach i posiadanie narkotyków to odrębne czyny i odrębne pytania dowodowe.
  • Najważniejsze dla kierowcy są jednocześnie: wynik i opinia dotyczące prowadzenia, a także protokół zabezpieczenia substancji.
  • Nie zakładaj, że „mała ilość” automatycznie kończy sprawę, ale też nie zakładaj, że każdy przypadek ma taką samą kwalifikację.