Dozór elektroniczny od lat przyciąga uwagę skazanych i ich rodzin, bo jest to rozwiązanie, które daje szansę na odbycie kary w domu, wśród bliskich, zamiast za murami zakładu karnego. Nic więc dziwnego, że wiele osób szuka prostych, rzetelnych informacji o tym, jak działa system dozoru elektronicznego, kto może z niego skorzystać i jakie obowiązki wiążą się z noszeniem elektronicznej opaski. Poniższy artykuł to pigułka wiedzy, która zbiera najważniejsze zasady, przepisy i praktyczne wskazówki przydatne wszystkim, którzy rozważają złożenie wniosku o SDE.
Czym jest dozór elektroniczny?
Dozór elektroniczny to wolnościowa forma wykonywania kary pozbawienia wolności, która pozwala skazanemu odbywać wyrok w domu zamiast w zakładzie karnym. Skazany nosi elektroniczną opaskę, a jego obecność w miejscu pobytu jest stale monitorowana. To rozwiązanie zapewnia możliwość kontynuowania zatrudnienia, przebywania z rodziną i prowadzenia trybu życia, który praktycznie niewiele różni się od codzienności wolnych osób, choć trzeba pamiętać, aby przestrzegać przyjętego harmonogramu, bo każde naruszenie czasu wyjścia jest rejestrowane, a poważne lub powtarzające się uchybienia mogą prowadzić do cofnięcia zgody na SDE. Aby poznać szczegółowe zasady dotyczące czasu wyjść, zajrzyj do naszego artykułu “Dozór elektroniczny – ile godzin poza domem można przebywać?”.
Kto może ubiegać się o dozór elektroniczny?
Zgodnie z art. 43la Kodeksu karnego wykonawczego, SDE może być stosowany wobec osób skazanych na lżejsze przestępstwa, które spełniają określone warunki ustawowe, czyli jeżeli:
- ich wymiar kary pozbawienia wolności nie przekracza roku i 6 miesięcy. Z dozoru mogą skorzystać także osoby skazane na karę krótszą niż 3 lata, którym do odbycia w zakładzie karnym pozostało nie więcej niż 6 miesięcy;
- nie ma przeszkód wskazujących, że odbywanie kary w tym systemie nie pozwoli osiągnąć jej celów,
- posiadają stałe miejsce pobytu,
- uzyskały zgodę osób dorosłych zamieszkujących wraz z nimi,
- nie ma przeszkód technicznych dla instalacji urządzeń.
Wniosek o dozór elektroniczny może złożyć skazany, jego obrońca, prokurator, kurator zawodowy lub dyrektor zakładu karnego (art. 43lc k.k.w.). Kluczowe jest jednak przekonujące uzasadnienie, które pokazuje, że odbywanie kary w domu sprzyja resocjalizacji i nie zagraża bezpieczeństwu. Szczegółowe wskazówki dotyczące dokumentów znajdziesz w artykule “Kto może złożyć wniosek o dozór elektroniczny?”
Chcesz odbyć karę w domu, nie w celi?
Ocenimy, czy spełniasz warunki dozoru elektronicznego, przygotujemy wniosek i poprowadzimy sprawę przed sądem penitencjarnym.
Ile trwa decyzja o SDE?
Czas oczekiwania na decyzję zależy od obciążenia sądu i kompletności dokumentów. Art. 43ld § 4 k.k.w. przewiduje termin do 30 dni, ale w praktyce może on ulec wydłużeniu, zwłaszcza jeśli konieczne jest uzupełnienie dokumentów. Warto pamiętać, że samo złożenie wniosku nie wstrzymuje wykonania kary, dlatego równolegle warto złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania kary na podstawie art. 9 § 4 k.k.w. Jeśli chcesz poznać szczegóły, zajrzyj do artykułu “Decyzja o dozór elektroniczny – ile trwa rozpatrywanie wniosku?”
Co grozi za złamanie zasad SDE?
Wszelkie naruszenia w systemie dozoru elektronicznego są traktowane poważnie. Sąd zawsze bada charakter przewinienia, ale uporczywe łamanie zasad może prowadzić do uchylenia zgody na SDE i natychmiastowego osadzenia w zakładzie karnym. Art. 43zae k.k.w. wskazuje, że po uchyleniu zgody nie można ponownie uzyskać SDE w tej samej sprawie. Skazany ponosi także odpowiedzialność finansową za zniszczenie sprzętu czy interwencje służb, jeśli zostały wezwane w związku z nieprzestrzeganiem przez skazanego zasad. Jeśli chcesz wiedzieć więcej o konsekwencjach, sprawdź nasz artykuł: “Co grozi za złamanie dozoru elektronicznego?”
Czy SDE liczy się do recydywy?
Tak — zgodnie z orzecznictwem i art. 64 § 1 k.k., odbywanie kary w SDE jest pełnoprawnym wykonywaniem kary pozbawienia wolności. Oznacza to, że czas spędzony w dozorze elektronicznym wlicza się do analizy wcześniejszych skazań przy ocenie recydywy. Jeżeli chodzi natomiast o samą możliwość ubiegania się o SDE w przypadku recydywy, to recydywa podstawowa nie wyklucza tej możliwości, natomiast recydywa wielokrotna zamyka drogę do odbywania kary w takiej formie. Szczegółowe omówienie zasad znajdziesz tutaj: “Czy dozór elektroniczny liczy się do recydywy?”
Kiedy sąd może odmówić SDE?
Decyzja odmowna najczęściej wydawana jest wtedy, gdy skazany nie spełnia warunków z art. 43la k.k.w., czyli np. ma zbyt wysoki wymiar kary, negatywną prognozę kryminologiczną, przeszkody techniczne albo nie ma zgody domowników. Sąd może także odrzucić wniosek w przypadku przestępstw popełnionych w warunkach recydywy wielokrotnej. Po odmowie można podjąć drugą próbę złożenia wniosku o dozór elektroniczny, ale dopiero po upływie 3 miesięcy od daty wydania negatywnej decyzji. Szczegóły znajdziesz w artykule “Kiedy sąd może odmówić dozoru elektronicznego?”
Podsumowując, system dozoru elektronicznego to rozwiązanie, które zawsze warto rozważyć, o ile tylko skazany spełnia ustawowe warunki, bo jest to forma odbywania wyroku, która pozwala zachować pracę, być blisko rodziny i funkcjonować w codziennym rytmie, zamiast mierzyć się z izolacją i surową rzeczywistością zakładu karnego. Dla wielu osób to szansa na spokojniejsze i bardziej uporządkowane życie w czasie odbywania kary.
Kancelaria Skręć w Prawo wspiera skazanych w całym procesie ubiegania się o SDE. Nasi specjaliści ocenią, czy dana osoba spełnia ustawowe wymagania, przygotują komplet dokumentów i pomogą stworzyć przekonujące uzasadnienie, które zwiększy szanse na pozytywną decyzję sądu penitencjarnego. Jeśli chcesz przejść tę procedurę spokojnie i bez błędów, zapraszamy do kontaktu.
Jeśli rozważasz złożenie wniosku o SDE, nie musisz przechodzić przez tę procedurę samodzielnie. Ocenimy Twoją sytuację, skompletujemy dokumenty i zadbamy o mocne uzasadnienie. Zobacz, jak wygląda wniosek o dozór elektroniczny – pomoc adwokata.