Czy matka może sama zmienić dziecku szkołę? Prawa ojca krok po kroku

Wakacje, wakacje i po wakacjach… Dla jednych rodziców końcówka lata jest okresem odpoczynku i fantastycznie spędzanego czasu z własnymi Pociechami, a dla innych to okres stresu i zadawania sobie rozlicznych pytań o to, do jakich kroków w samodzielnym decydowaniu o wspólnym dziecku, może posunąć się była żona/partnerka, a jednocześnie matka wspólnego dziecka. 

Wakacje i początek września to czas nowego rozdziału w życiu małoletniego, również w aspekcie wyboru szkoły. Dla rodziców to sprawdzian tego, czy po rozwodzie/rozstaniu będą się oni w stanie porozumieć się w najważniejszych sprawach z życia dziecka, w szczególności w odniesieniu do wyboru szkoły lub jej zmiany. Należy bowiem pamiętać, że prawo do decydowania o istotnych sprawach z życia dziecka, w tym o kwestiach edukacji, stanowi element władzy rodzicielskiej. Zatem, w sytuacji, gdy obydwoje rodzicie posiadają pełnię tej władzy, żadne z nich nie może samodzielnie decydować m.in. o wyborze lub zmianie placówki edukacyjnej dziecka.

Czy jednak w praktyce tak naprawdę jest, że matki, które – co do zasady – po rozwodzie rodziców/rozstaniu partnerów sprawują bieżącą pieczę nad dziećmi liczą się w ogóle z opinią taty dziecka na temat choćby wyboru szkoły czy jej zmiany? A może, żyjąc w spokojnym przeświadczeniu, że prawo zapewnia im arbitralność w podejmowaniu tego typu decyzji, same o wszystkim decydują?! 

Ten artykuł pomoże Wam, Drodzy ojcowie, znaleźć odpowiedzi na nurtujące Was pytania i wskaże instrumenty jak z taką „matczyną samowolką” radzić sobie. Zapraszam do lektury! ☺

 Jakie przepisy regulują zmianę szkoły dziecka w Polsce?

Już sama Konstytucja RP w art. 70. pkt 3 stanowi, iż: „Rodzice mają wolność wyboru dla swoich dzieci szkół innych niż publiczne. Obywatele i instytucje mają prawo zakładania szkół podstawowych, ponadpodstawowych i wyższych oraz zakładów wychowawczych. Warunki zakładania i działalności szkół niepublicznych oraz udziału władz publicznych w ich finansowaniu, a także zasady nadzoru pedagogicznego nad szkołami i zakładami wychowawczymi, określa ustawa.”

Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej: k.r.o.) w art. 97 § 1. stanowi, że: „Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania”, zaś w § 2. czytamy: „Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.” Orzecznictwo i doktryna prawa rodzinnego zgodnie wskazują, że kwestia wyboru szkoły dla dziecka jest istotną sprawą z życia dziecka, podobnie jak kwestia decydowania o sposobie leczenia dziecka, doborze odpowiedniej terapii lekowej, placówki medycznej, w której pozostanie dziecko, wyjazdu z kraju, wyrobienia paszportu, czy nawet podjęcia decyzji w zakresie wyboru zajęć dodatkowych dla dziecka itp. We wszystkich tych sprawach rodzice powinni podjąć decyzję wspólnie, w przypadku zaś braku porozumienia między nimi spór musi rozstrzygnąć Sąd opiekuńczy. Postanowienie Sądu w spornej kwestii, a dotyczącej istotnej sprawy z życia dziecka zastępuje niejako oświadczenie woli rodziców. 

Zasady zmiany szkoły przez dziecko oraz wymogi rekrutacyjne określa ściśle ustawa – Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 r., Dz. U. 2017 poz. 59, która np. w art. 167 ust. 1 – 4 wskazuje na tryb przechodzenia ucznia z jednego typu publicznej szkoły lub szkoły niepublicznej do innego typu publicznej szkoły, zaś w art. 68 ust. 2 – 3 określa przesłanki do skreślenia ucznia z listy uczniów danej szkoły lub placówki, jak też sytuacje, gdy uczeń może zostać przeniesiony przez kuratora oświaty do innego ośrodka kształcenia.

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wskazuje w art. 16 pkt 1., że: „Na wniosek rodziców naukę w szkole podstawowej może także rozpocząć dziecko, które przed dniem 1 września kończy 6 lat, jeżeli wykazuje psychofizyczną dojrzałość do podjęcia nauki szkolnej.” W pkt 8. czytamy: „Na wniosek rodziców dyrektor odpowiednio publicznego lub niepublicznego przedszkola, szkoły podstawowej, gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej, do której dziecko zostało przyjęte, może zezwolić, w drodze decyzji, na spełnianie przez dziecko odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, poza przedszkolem, oddziałem przedszkolnym lub inną formą wychowania przedszkolnego i obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą.” Art. 18. tejże Ustawy precyzuje obowiązki rodziców, względem obowiązku szkolnego ich dzieci i tak przepis ten mówi: „1.  Rodzice dziecka podlegającego obowiązkowi szkolnemu są obowiązani do: 1) dopełnienia czynności związanych ze zgłoszeniem dziecka do szkoły; 2) zapewnienia regularnego uczęszczania dziecka na zajęcia szkolne; 3) zapewnienia dziecku warunków umożliwiających przygotowywanie się do zajęć; 4) informowania, w terminie do dnia 30 września każdego roku, dyrektora szkoły podstawowej lub gimnazjum, w obwodzie których dziecko mieszka, o realizacji obowiązku szkolnego spełnianego w sposób określony w art. 16 ust. 5b. 2. Rodzice dziecka podlegającego obowiązkowi nauki, na żądanie wójta gminy (burmistrza, prezydenta miasta), na terenie której dziecko mieszka, są obowiązani informować go o formie spełniania obowiązku nauki przez dziecko i zmianach w tym zakresie. 3. Rodzice dziecka realizującego obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 8, są obowiązani do zapewnienia dziecku warunków nauki określonych w tym zezwoleniu.”

Czy do zmiany szkoły dziecka wymagane są podpisy obojga rodziców?

Odpowiedź brzmi – to zależy! Od czego? Od tego, czy rodzice posiadają pełnię władzy rodzicielskiej, czy może któremuś z nich ta władza została ograniczona.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 54. stanowi, że: „Władza rodzicielska obejmuje w szczególności prawo i obowiązek rodziców kierowania dziećmi, reprezentowania ich i zarządzania ich majątkiem. Powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecko i interes społeczeństwa.”  Jeżeli pełnię władzy rodzicielskiej pozostawiono obydwojgu rodzicom, wówczas każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka, tj. decydować o losie dziecka w najlepiej pojętym jego interesie.  Trzeba pamiętać, że każde z rodziców jest jednocześnie uprawnione
oraz zobowiązane do wykonywania pełni władzy rodzicielskiej. Zasada ta wynika bezpośrednio z art. w art. 97 § 1. k.r.o. § 2. stanowi jednak, że: „(…) o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.”

Ponieważ kwestia wyboru, czy też zmiany placówki szkolnej jest dla dobra i przyszłości dziecka materią absolutnie zasadniczą, to decyzja ta zaliczana jest przez prawo do tzw. „istotnych spraw z życia dziecka” i powinna być podejmowana wspólnie, tj. przez obydwoje rodziców. W przypadku braku porozumienia między nimi – rozstrzyga Sąd opiekuńczy. Jakkolwiek, decyzja o wyborze lub zmianie szkoły dziecka powinna być podejmowana wspólnie przez rodziców, to nie jest to równoznaczne z obowiązkiem podpisania wniosku o przyjęcie dziecka do szkoły przez obydwoje rodziców. Przepis art. 150 ustawy Prawo oświatowe, precyzujący treść takiego wniosku, nie nakłada na rodziców obowiązku podpisania dokumentu przez obydwoje z nich. Jednakże, w praktyce, placówki edukacyjne często wymagają tego, by pod wnioskiem
o przyjęcie dziecka do placówki szkolnej podpisy były dwa – każdego z rodziców. Ma to niewątpliwie spory walor praktyczny. W sytuacji bowiem, gdy rodzice dziecka pozostają w konflikcie, może się zdarzyć, że decyzja o wyborze lub zmianie szkoły zostanie podjęta arbitralnie przez jednego z opiekunów i zatajona jednocześnie przed drugim rodzicem. W efekcie tego, matka lub ojciec mogą mieć pretensje do szkoły, która przyjęła dziecko do placówki, mimo tego, że jeden z rodziców takiego wyboru nie akceptował. W takiej sytuacji, sprawa trafi prędzej czy później do Sądu, przed którym rodzic będzie dochodził zmiany placówki szkolnej, będącej samodzielnym wyborem drugiego rodzica. Ważne jest tu jednak to, że wówczas stroną sporu przed Sądem nie będzie szkoła a rodzic, który podjął decyzje o zapisie dziecka do konkretnej szkoły. Niejednokrotnie szkoły, by uniknąć bycia wikłanymi w konflikt rodzicielski, wymagają pod wnioskiem o przyjęcie dziecka do placówki edukacyjnej, podpisu obydwojga rodziców.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy jeden z rodziców ma ograniczoną sądownie władzę rodzicielską do m.in. prawa współdecydowania o istotnych sprawach z życia dziecka.

Jeśli wśród tych istotnych spraw, do których władza rodzica została ograniczona jest wybór szkoły – wówczas sytuacja, w zakresie wyboru placówki, prezentuje się podobnie, jak przy pełni władzy rodzicielskiej dla obojga rodziców. Rodzic ograniczony we władzy rodzicielskiej może decydować o losach edukacyjnych dziecka, zgodnie z jego najlepiej pojętym interesem. 

W sytuacji, gdy rodzic posiada ograniczoną władzę rodzicielską do innych istotnych spraw z życia dziecka (np. wyjazd za granicę, wybór metody leczenia itp.), zaś wybór szkoły do tego zbioru nie zalicza się lub został ze zbioru wyłączony, to wówczas taki rodzic jest pozbawiony de facto decyzyjności w zakresie wyboru szkoły dla małoletniego. Drugi rodzic, zachowujący pełnię władzy rodzicielskiej, może decydować sam.

Czy matka jest zobowiązana poinformować mnie o zmianie adresu zamieszkania dziecka oraz do której szkoły uczęszcza?

Przepis art. 97 § 1. k.r.o. stanowi, że: „Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania”, co oznacza, że jeśli Sąd nie ograniczył władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, to obydwoje rodzice mają równe prawa i obowiązki względem dziecka. Nadto, rodzice posiadający pełnię władzy rodzicielskiej są wręcz zobowiązani Kodeksem do współdziałania w istotnych sprawach z życia dziecka, w tym do informowania siebie nawzajem o życiu małoletniego. Z uwagi na fakt, iż do istotnych spraw z życia dziecka należy m.in. prawo do wyboru placówki edukacyjnej dziecka oraz wybór adresu zamieszkania, rodzice z pełnią władzy rodzicielskiej, podlegają obowiązkowi informowania się wzajemnie o tych ważnych kwestiach. 

Sytuacja komplikuje się, gdy Sąd – kierując się dobrem dziecka – pozostawia wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu rodzicowi, jednocześnie ograniczając władzę rodzicielską drugiego rodzica do określonych uprawnień i obowiązków w stosunku do dziecka. Wszystko bowiem, zależy od treści orzeczenia Sądu w zakresie ograniczenia wykonywania władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem, tj. od tego do jakiego rodzaju obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka Sąd ogranicza władzę rodzicielską drugiego z rodziców. Zatem to czy rodzic, któremu władza rodzicielska nad dzieckiem zostanie ograniczona będzie miał prawo do bycia informowanym o wyborze szkoły lub miejsca zamieszkania zależeć będzie od katalogu rodzaju uprawnień, które Sąd wskaże w wyroku rozwodowym, a w stosunku do których rodzic będzie miał prawo do współdecydowania na równi z drugim rodzicem.  Trzeba jednocześnie podkreślić, że Sąd może uznać, że – z uwagi na dobro dziecka – rodzic z ograniczoną władzą rodzicielską ma prawo albo do współdecydowania o istotnych sprawach z życia swojego potomka albo do bycia jedynie informowanym o określonych ważnych sprawach z życia dziecka. Zatem, jeżeli Sąd mocą swojego orzeczenia ograniczy rodzicowi władzę rodzicielską do prawa współdecydowania o istotnych sprawach z życia dziecka (konieczne jest tu precyzyjne wyliczenie tych spraw przez Sąd) lub do bycia o nich informowanym i w katalogu tych spraw znajdzie się wybór szkoły albo adres zamieszkania, to wówczas drugi rodzic, posiadający pełnię władzy rodzicielskiej, ma obowiązek informowania o tych kwestiach rodzica z ograniczoną władza rodzicielską. Jeśli w katalogu tym kwestii powyższych brak – wówczas rodzic z pełnią władzy rodzicielskiej może, w pełni legalnie, decydować o kwestiach edukacji i miejsca zamieszkania – samodzielnie. 

Pojawia się pytanie, co w sytuacji, gdy mimo obowiązku ciążącego na jednym z rodziców do przekazywania drugiemu rodzicowi informacji o szkole, do której uczęszcza dziecko lub o miejscu zamieszkania dziecka, rodzic obowiązany nie wywiązuje się z tego? W takiej sytuacji są pewne możliwości… 

Po pierwsze, warto wezwać pisemnie nieposłusznego rodzica do zaprzestania naruszania prawa poprzez niewykonywanie prawomocnego orzeczenia Sądu i natychmiastowe przystąpienie do informowania o istotnych sprawach z życia dziecka. 

Po drugie, można wystąpić do Sądu rodzinnego o rozstrzygnięcie w istotnych sprawach z życia dziecka. Zgodnie bowiem, z art. 97 § 2 k.r.o. : „Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy”.

I teraz najważniejsze… Czy orzeczenie do co władzy rodzicielskiej można zmienić?

Tak, jest taka możliwość stosownie do zaistniałych nowych okoliczności danej sprawy na podstawie art. 106 k.r.o.

Czy była żona mogła sama zdecydować o wyborze szkoły dla naszej córki i złożyć dokumenty bez mojego podpisu, pomimo że mam pełne prawa rodzicielskie?

Jeśli ojciec dziecka posiada pełnię władzy rodzicielskiej, to matka jest prawnie zobowiązana do ustalania z nim wszystkich kwestii dotyczących dziecka, a więc także tych związanych z wyborem szkoły. Matka nie może zatem, sama zdecydować o wyborze placówki edukacyjnej. 

Inną sprawą jest złożenie przez matkę wniosku o przyjęcia dziecka do szkoły wyłącznie ze swoim podpisem. Przepis art. 150 ustawy Prawo oświatowe, precyzujący treść takiego wniosku, nie nakłada na rodziców obowiązku podpisania dokumentu przez obydwoje z nich. Jednakże, w praktyce, placówki edukacyjne często wymagają tego, by pod wnioskiem o przyjęcie dziecka do placówki szkolnej znajdował się podpis każdego z rodziców. Jest to wygodne dla placówki edukacyjnej, która nie chce być wikłana w konflikt rodzicielski.

Jeśli, mimo obowiązku podjęcia wspólnej decyzji przez rodziców o wyborze szkoły dla dziecka, matka wykaże się tu samowolką i zdecyduje o tym sama, ojciec ma prawo, |by wystąpić do Sądu rodzinnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie w istotnej sprawie z życia dziecka. 

Jakie kroki prawne mogę podjąć, jeśli żona zmieni szkołę dziecka bez mojej wiedzy?

Zgodnie z art. 97 k.r.o., jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie. W braku porozumienia między nimi rozstrzyga Sąd opiekuńczy. Tak więc rodzice obowiązani są porozumiewać się co do sposobu załatwienia poszczególnych kwestii, jak również mają obowiązek uzgadniania ogólnego kierunku wychowania dziecka i załatwiania innych jego spraw, natomiast rzeczony obowiązek dotyczy jedynie spraw istotnych. Artykuł 97 § 2 k.r.o. stanowi podstawę wydawania przez Sąd rozstrzygnięć tylko „w sprawach dziecka”. W doktrynie podkreśla się, że rola Sądu opiekuńczego, działającego na podstawie art. 97 § 2 k.r.o., jest przede wszystkim mediacyjna, w tym sensie, że sąd ten powinien nakłaniać rodziców do uzgodnienia stanowisk. Warto mieć na uwadze, że szczególny charakter orzeczenia zapadłego w tym trybie zastępuje tylko wolę rodziców z powodu
jej rozbieżności, zatem rodzice mogą po jego zapadnięciu powziąć wspólnie odmienną decyzję (por. B. Dobrzański, w: Dobrzański, Ignatowicz, Komentarz KRO, 1975, s. 666; A. Zieliński, Sądownictwo opiekuńcze, s. 216).

W razie braku porozumienia z matką dziecka co do wyboru szkoły, ojciec powinien złożyć wniosek do Sądu Rejonowego Wydziału Rodzinnego i Nieletnich – według właściwości miejsca zamieszkania dziecka, czyli tzw. wniosek o rozstrzygnięcie w istotnych sprawach z życia dziecka. Do wniosku należy dołączyć, m.in.:

– odpis aktu małżeństwa,

– odpis aktu urodzenia dziecka,

– odpis wniosku dla drugiego rodzica (tzw. uczestnika postępowania).

Dodatkowo do wniosku należy dołączyć szereg innych dowodów, które są zależne od okoliczności konkretnej sprawy i których prawidłowy dobór może przekonać Sąd
do podjęcia stosownej decyzji. Ponadto opłata sądowa od wniosku wynosi 100 zł – uiszcza się ją na rachunek bankowy właściwego Sądu.

Co istotne, we wniosku o rozstrzygnięcie w istotnych sprawach z życia dziecka można i przede wszystkim warto zawrzeć wniosek o zabezpieczenie roszczenia ojca
– na podstawie art. 755 § 1 k.p.c. w zw. z art. 97 § 2 k.r.o. Taki wniosek powinien być sformułowany w sposób następujący:

„Na podstawie art. 755 § 1 k.p.c. w zw. z art. 97 § 2 k.r.o. wnoszę o udzielenie zabezpieczenia roszczeniu Wnioskodawcy (ojca)
o rozstrzygnięcie istotnej sprawy z życia dziecka przez ustalenie, że małoletni ……………… (imię i nazwisko dziecka), urodzony ……. (data) w ………….. (miejsce urodzenia),
przez czas trwania postępowania będzie uczęszczał do Szkoły ……………. nr ……….
przy ul. ……………….. w miejscowości ………………” Dzięki temu, już w czasie toczącego się postępowania przed Sądem, dziecko może – decyzją Sądu o zabezpieczeniu roszczenia – uczęszczać do szkoły, zaproponowanej przez ojca.

W sprawach dotyczących wychowania i edukacji dziecka często pojawiają się także spory o sposób utrzymywania relacji z rodzicem. Doświadczony adwokat specjalizujący się w kontaktach z dzieckiem pomoże przygotować odpowiedni wniosek do sądu, a także zadba, aby Twoje prawa rodzicielskie były właściwie chronione. Dzięki wsparciu specjalisty możesz skuteczniej egzekwować ustalenia dotyczące kontaktów z dzieckiem.

Czy decyzje dotyczące edukacji dziecka wymagają zgody obojga rodziców?

To zależy, czy obydwoje rodzice posiadają pełnię władzy rodzicielskiej, czy też jedno z rodziców ma tę władzę ograniczoną do określonych praw i obowiązków oraz … czy w katalogu tych praw i obowiązków zawiera się decydowanie o edukacji dziecka. 

Jeżeli obydwoje rodzice posiadają władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem, to wówczas prawo wymaga, by o istotnych sprawach z życia dziecka decydowali wspólnie, a więc o sprawach związanych z edukacją – również. 

Podobnie wygląda sytuacja, kiedy jeden rodzic posiada pełnię władzy rodzicielskiej, natomiast drugi ma tę władzę ograniczoną, ale do prawa współdecydowania o istotnych sprawach z życia dziecka i w katalogu tych spraw mieści się decydowanie o edukacji małoletniego. Wówczas, prawo również wymaga, by rodzice potrafili wypracować porozumienie i wspólnie podejmowali decyzję w tej materii.
Jeżeli w tych dwóch wypadkach, między rodzicami pojawia się konflikt, należy wystąpić z wnioskiem do Sądu rodzinnego o rozstrzygnięcie w istotnych sprawach z życia dziecka. Wówczas, orzeczenie Sądu zastąpi decyzję rodziców. 

Jeżeli natomiast, jeden z rodziców posiada pełnię władzy rodzicielskiej, zaś drugi tę władzę ma ograniczoną, a w katalogu spraw istotnych, o których rodzic ten może współdecydować nie ma edukacji małoletniego, to wówczas decyzje odnośnie edukacji dziecka podejmować może arbitralnie rodzic cieszący się pełnią władzy rodzicielskiej. 

Warto zastanowić się nad tym, jakie kwestie konkretnie zaliczane są do istotnych spraw z życia dziecka… Otóż, są to sprawy, które nie są związane z codziennym, bieżącym funkcjonowaniem dziecka, ale takie, które mają doniosły charakter i są ważne z punktu widzenia sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Do takich spraw należą przykładowo:

– sprawy o nadanie lub zmianę imienia lub nazwiska dziecka,

– sprawy o nabycie lub zmianę obywatelstwa,

– sprawy o meldunek dziecka oraz jego wymeldowanie,

– sprawy o długotrwały wyjazd za granicę lub wyjazd za granicę na wakacje, 

– sprawy o wydanie dokumentu paszportowego,

– sprawy o wybór przedszkola, szkoły i przyszłego zawodu,

– sprawy o podjęcie lub kontynuowanie leczenia, przeprowadzenia poważniejszych zabiegów medycznych i badań,

– sprawy o wydanie zgody na rozpowszechnianie wizerunku dziecka np. mediach społecznościowych,

– sprawy o czasowe powierzenie pieczy nad dzieckiem innej osobie np. babci,

– sprawy o wszystkie czynności przekraczające zwykły zarząd majątkiem dziecka np. odrzucenie spadku w imieniu dziecka, sprzedaż nieruchomości dziecka itp.,

– sprawy o wyrażenie zgody na uczestnictwo dziecka w trudnym i niebezpiecznym przedsięwzięciu np. kurs przetrwania, wyprawa na biegun.

W przypadku braku porozumienia między rodzicami, sprawy z katalogu istotnych praw dziecka rozstrzyga Sąd opiekuńczy – na wniosek jednego z rodziców. Właściwym do rozstrzygnięcia sprawy jest Sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Opata od wniosku wynosi 100 zł i należy opłatę tę uiścić na rachunek bankowy właściwego Sądu.

Jakie konsekwencje prawne mogą wyniknąć z jednostronnej decyzji o zmianie szkoły dziecka?

Jeżeli jeden z rodziców, wbrew przepisom prawa, dokona arbitralnej decyzji o zmianie szkoły dla dziecka, zaś drugi rodzic tego faktu nie zaakceptuje, to rodzic pominięty w procesie decyzyjnym może i powinien wystąpić do Sądu rodzinnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie w istotnych sprawach z życia dziecka. Dzięki temu postępowaniu, rodzic może uzyskać tzw. zastępczą zgodę, tj. decyzję Sądu, zastępującą zgodną decyzję rodziców, na zapisanie dziecka do konkretnej placówki edukacyjnej. 

Jak sprawdzić, czy żona uzyskała zgodę sądu na zmianę szkoły dziecka bez mojej zgody?

W takiej sytuacji, należy złożyć w Sądzie uprawnionym do rozstrzygnięcia sprawy, tj. w Sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, wniosek o dostęp do akt sprawy, celem zapoznania się z ich treścią. Oczywiście należy także powołać się na stosunek pokrewieństwa z dzieckiem, by wykazać interes w wystąpieniu z przedmiotowym wnioskiem, a w efekcie czego dostęp ten uzyskać.

Następnie należy zbadać akta, weryfikując, czy Sąd wydał stosowne postanowienie, zawierające zgodę na zmianę szkoły dla dziecka.

Jak zapobiec jednostronnej zmianie szkoły w przyszłości?

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia w przyszłości między rodzicami dziecka konfliktów na tle podejmowania decyzji o istotnych sprawach zżycia dziecka, warto zadbać o to, by w wyroku rozwodowym było jasno określone, komu i w jakim zakresie przysługuje władza rodzicielska nad dzieckiem. 

Jeżeli, Sąd pozostawi władzę rodzicielską obojgu rodzicom, to w sytuacji braku porozumienia rodziców w zakresie decyzji o zmianie szkoły dla dziecka, na wniosek jednego z nich, decyzję podejmie w postaci konkretnego orzeczenia Sąd rodzinny, wydając tzw. decyzję zastępczą. 

W sytuacji, gdy Sąd powierzy pełnię władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając jednocześnie tę władzę drugiemu rodzicowi, koniecznym wydaje się zadbanie o to, by Sąd precyzyjnie wskazał katalog spraw, o których rodzic z ograniczoną władzą rodzicielską będzie mógł współdecydować. To, choć w pewnym zakresie, ograniczy pole do rodzicielskich konfliktów w przyszłości.

Niejednokrotnie zdarza się, że rodzice wybierają opcję zawarcia tzw. porozumienia rodzicielskiego, które regulować będzie wszelkie kwestie
opiekuńczo-bytowe, dotyczące dzieci. Dobrym pomysłem jest także i w tym przypadku precyzyjne określenie zakresu, sprawowanej przez każdego z rodziców, władzy rodzicielskiej. Przy ograniczeniu tejże władzy jednemu z rodziców warto wskazać, o jakich kwestiach ważnych, a dotyczących życia dziecka, rodzic ten będzie mógł współdecydować. 

Mediacja w sporach o wybór szkoły dziecka

Mediację warto stosować zawsze, a szczególnie w sprawach dotyczących dzieci!

Konflikty i spory rodzinne to bardzo trudne wyzwania, które najczęściej wymagają profesjonalnego wsparcia, by znaleźć najlepsze – z punktu widzenia dziecka – rozwiązania. Zamiast długiego i wyczerpującego procesu sądowego, który może być zarówno kosztowny, jak i niszczący emocjonalnie, warto zwrócić się w stronę mediacji rodzinnej.

To alternatywna metoda rozwiązywania problemów, która ma na celu dojście do porozumienia między rodzicami. Mediacja rodzinna ma wiele korzyści, w tym istotną oszczędność czasu i pieniędzy. Co ważne, taka forma rozwiązania sporu sprawia, że obie strony konfliktu mogą czuć się wysłuchane i potraktowane sprawiedliwie.

Ustalenie zakresu władzy rodzicielskiej jest jednym z kluczowych aspektów, który może być rozstrzygnięty poprzez mediację rodzinną. Ten proces pozwala rodzicom na wspólne opracowanie planu, dotyczącego opieki nad dziećmi, w tym ustalenie kwestii związanych z edukacją, miejscem zamieszkania oraz innych kwestii związanych z wychowaniem dziecka. Uregulowanie zakresu władzy rodzicielskiej poprzez mediację daje rodzicom większą kontrolę nad tym, jak będą kształtować się warunki porozumienia. Dodatkowo, dzięki mediacji rodzice mogą lepiej dostosować plan wychowawczy do potrzeb swoich dzieci. 

Korzyści płynące z mediacji:

– obniżenie kosztów postępowania;

– utrzymanie pozytywnych relacji w rodzinie;

– większa kontrola nad procesem, tj. nad rezultatem całego postępowania;

– szybkość rozwiązania sporu;

– wzajemny szacunek i poufność.

Czy dziecko ma prawo współdecydować o wyborze szkoły?

Jeżeli rodzice nie są w stanie dojść do porozumienia w kwestii edukacji dziecka, jedno z rodziców może złożyć wniosek do Sądu opiekuńczego o rozstrzygnięcie sporu. Sąd, rozważając sprawę, kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka, biorąc pod uwagę jego potrzeby, zainteresowania, a także stabilność edukacyjną i emocjonalną. 

Co bardzo ważne, w zależności od wieku i dojrzałości dziecka, Sąd może zapytać dziecko o jego zdanie w sprawie wyboru szkoły. Przepis art. 216 1 k.p.c., wprowadza instytucję tzw. wysłuchania dziecka. W § 1 wspomnianego przepisu czytamy: „Sąd w sprawach dotyczących osoby małoletniego dziecka wysłucha je, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala. Jeżeli przed sądem dziecko odmawia udziału w wysłuchaniu, sąd odstępuje od tej czynności.”, zaś w § 2 ustawa zawiera zapis, iż: „Sąd stosownie do okoliczności, rozwoju umysłowego, stanu zdrowia i stopnia dojrzałości dziecka uwzględni jego zdanie i rozsądne życzenia.” Treść przywołanego artykułu stanowi wyraz standardu, zarówno konstytucyjnego – art. 72 ust. 3 Konstytucji RP, jak i prawnomiędzynarodowego – art. 12 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 20.11.1989 r., Dz.U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 ze zm., którym jest wysłuchanie i w miarę możliwości uwzględnienie stanowiska dziecka przez organy władzy publicznej oraz osoby odpowiedzialne za dziecko w sprawach, które jego dotyczą. Decyzja, czy w konkretnej sprawie należy wysłuchać małoletniego dziecka, podejmowana jest w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Wymaga ona zgromadzenia obiektywnych i istotnych informacji, które pozwalają na ochronę praw dziecka i zapewnienie jego prawidłowego rozwoju. Decyzja powinna zatem brać pod uwagę przede wszystkim dobro dziecka. W praktyce jednak, wskazane jest przesłuchanie małoletniego dziecka w obecności biegłego z zakresu psychologii w najbardziej sprzyjających ku temu warunkach. Widać zatem, że ustawodawca nie określa konkretnego wieku dziecka, po ukończeniu, którego zdanie dziecka jest brane pod uwagę. Wszystko zależy od czynników takich jak: rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości. To Sąd decyduje, czy w danej sprawie wysłuchanie małoletniego jest zgodne z jego najlepiej pojętym interesem, wniesie istotne elementy do sprawy, a przede wszystkim, czy percepcja dziecka pozwala na formułowanie adekwatnych – do stanu faktycznego – twierdzeń.
Przepis art. 216 2 k.p.c. w § 2 formułuje wymóg ustawowy, by w wysłuchaniu dziecka, oprócz sędziego, brał udział wyłącznie biegły psycholog, jeżeli z uwagi na stan zdrowia, rozwój umysłowy lub wiek dziecka niezbędne jest zapewnienie mu pomocy psychologicznej podczas wysłuchania lub zachodzi konieczność udzielenia pomocy sędziemu w zakresie rozpoznania potrzeb dziecka podczas wysłuchania. Opinia psychologiczna w tym zakresie może okazać się dla Sądu kluczowa.

Szybka pomoc prawna w sprawach rodzinnych

Zaufaj naszemu doświadczeniu i skuteczności. Nasi prawnicy specjalizują się w sprawach dotyczących utrudniania kontaktów i alienacji rodzicielskiej. Zapewniamy indywidualne podejście, szybkie działania i pełne wsparcie – od analizy sytuacji po reprezentację w sądzie. Skontaktuj się z nami, by odzyskać swoje prawa i odbudować więź z dzieckiem.

Opinie klientów – Zaufaj profesjonalistom

Wielu ojców odzyskało kontakt z dzieckiem dzięki naszej pomocy. Ich historie potwierdzają skuteczność naszych działań i zaangażowanie w walkę o sprawiedliwość. Dołącz do grona klientów, którzy nie pozwolili odebrać sobie prawa do bycia rodzicem..